تماس با ما درباره ما
کد خبر: 976

دو راه حل برای یک مساله

سینماآنلاین: تجربه موفق رابطه مداوم و جمعی داستان و سینما در دنیا، و توفیق محدود در ایجاد این رابطه از طریق کوشش های فردی در ایران، نشان می دهد که نمی توان با تاسیس نهاد ، ایجاد جلسات مشاوره یا ابلاغ بخشنامه به ارتقاءکیفی در زمینه تولید فیلم نامه دست یافت.

وقتی از اقتباس حرف می‌زنیم، از چه حرف می‌زنیم؟

تجربه موفق رابطه مداوم و جمعی داستان  و سینما در دنیا، و توفیق محدود در ایجاد این رابطه از طریق کوشش های فردی در ایران، نشان می دهد که نمی توان با تاسیس نهاد ، ایجاد جلسات مشاوره یا ابلاغ بخشنامه به ارتقاءکیفی در زمینه تولید فیلم نامه دست یافت. ارتقاء کیفی فیلم نامه نه از راه تزریق پول و تصمیم گیری در زمینه محتوای فیلم نامه، که از طریق یافتن فرم های متناسب با داستان ها درجهت اقتباس سینمایی به دست می آید.برای حل مساله اقتباس سینمایی در ایران دو راه ساده وجود داردکه اولی مدام تجربه شده و شکست خورده است :ایجاد شورا ،فراخوان،بخشنامه و نظایر آن که تا کنون کم ترین تاثیری بر کیفیت فیلم نامه در ایران نگذاشته است.طرحی که همچنان اصرار دارد «مضامین » کلی و غیر نمایشی مورد نظرش را به نویسندگان سفارش بدهد ، و در میان مضامین ارائه شده اش « راه حل مشکلات» را که وظیفه سیستم اجرایی کشور است، در کنار «کرونا» قرار می دهد که کنترل آن در درجه اول به رابطه حکومت ها و سیستم های رفاهی و بهداشتی وابسته است.وقتی طرحی چنین مضامینی را به فیلم نامه نویسان پیشنهاد می دهد، عملا مفهوم فرم و خلاقیت را در سینما نادیده می گیرد و با آزمودن آزمودگان ، همچنان در راه بی سرانجام مضمون زدگی گام بر می دارد.

راه دوم بسیار ساده است. اعتماد به همان چند نفری که دور از بخشنامه ها و  شوراها ، به عنوان متخصص این عرصه خوانده و دیده و نوشته و امتحان پس داده اند. با انتخاب حداکثر سه نفر از آن ها ، شامل یک نویسنده،یک کارگردان و یک تهیه کننده، به سادگی می توان به جای ده فیلمنامه تا پایان سال۹۹، که بلندپروازانه است و بی حاصل، به سه تا پنج فیلم اقتباسی با کیفیت تا پایان همین سال دست یافت. طرحی ساده و قابل اجرا که با صرفه‌جویی در هزینه‌های جانبی و ارتقاء کیفی، ازتورم طرح‌ها و فیلمنامه‌های نازل جلوگیری می‌کند و امکان نوآوری درزمینه اقتباس را بالا می‌برد. ضمنا گذاردن قید محدود کننده  «داستان‌های ایرانی چهل سال اخیر» نه منطقی ست و نه مسبوق به سابقه. در فیلمنامه‌های هامون، ناخداخورشید، سارا ، شب‌های روشن و درخت گلابی به رغم برداشت از متون نویسندگان خارجی (و در یک مورد داستانی که پیش از انقلاب نوشته شده) تناسب بیش‌تری با فرهنگ ایرانی مشاهده می‌شود. اقتباس یک شیوه برای گسترش رابطه فرم و مفهوم میان ادبیات و سینماست ؛ نه بهانه مضامینی که تازه باید برای انتقال شان دنبال داستان مناسب بگردیم. 

اگر هدف ارتقاءکیفی باشد، تبلیغات مضمون‌پردازانه نخستین مانعی ست که باید از سر راه برداشته شود. پیشنهاد می‌کنم به جدول داستان‌هایی که طی دو دهه اخیر از سوی بنیاد سینمایی فارابی خریداری شده، و تعداد جلسات بی نتیجه و فاقد خروجی شوراهای این بنیاد توجه شود. با صرف همان هزینه‌ها در جهت مناسب، می‌شد جهشی در مسیر سینمای ایران پدیدآورد. نگرانی این است که این طرح نیز سرنوشتی مشابه بیابد.


سعید عقیقی

ارسال نظر