تماس با ما درباره ما
کد خبر: 1233

رها فریدی:اگر ابراهیم منصفی جنوبی نبود سراغ ساخت«چی چکا قصه شب» نمی‎‌رفتم

سینماآنلاین:رها فریدی کارگردان مستند «چی چکا قصه شب» می‌گوید: در جایی از وجودم به این معتقد هستم که هرکسی قصه قوم و قبیله خود را می‌تواند بهتر روایت کند. به همین دلیل فکر می‌کنم احتمال اینکه به توصیف فرهنگی دست ببرم که آن را نمی‌شناسم، کم است.

بودجه پساتولید را مخاطبان تامین کرده‌اند

رها فریدی کارگردان مستند «چی چکا قصه شب» در گفتگو با خبرنگار سینماآنلاین، در پاسخ به این پرسش که آیا اگر اهل جنوب نبود بازهم به سراغ ساخت مستندی درباره زندگی ابراهیم منصفی می‌رفت یا نه، بیان کرد: خیر. ابراهیم منصفی از کودکی در قوم ما بوده و قصه زندگی‌‌اش با فراز و فرودهای خاص آن چنان جذاب است و خودش چنان کاراکتر ویژه‌ای داشت که باعث شد به سراغ ساخت این مستند بروم. البته اگر اهل جنوب نبودم باز ممکن بود به سراغ ساخت مستندی درباره زندگی او بروم اما در جایی از وجودم به این معتقد هستم که هرکسی قصه قوم و قبیله خود را می‌تواند بهتر  روایت کند. به همین دلیل فکر می‌کنم احتمال اینکه به توصیف فرهنگی دست ببرم که آن را نمی‌شناسم، کم است.

وی با اشاره به اینکه «چی چکا قصه شب» یک مستند کاملا موسیقی محور و به عبارتی موزیکال است، عنوان کرد: موسیقی و فرهنگ جنوب غم‌شاد است. کاراکتر ابراهیم منصفی نیز کاراکتری غم‌شاد بود یعنی به همان اندازه که ممکن بود افسردگی را تجربه کند، شوخ طبعی بسیار زیادی داشت. برای همین این اوج و فرودها را هم در کاراکترش و هم در فرهنگ جنوب می‌بینیم.

کارگردان مستند «چی چکا قصه شب» در جواب به این سوال که پژوهش اولیه این مستند چه قدر زمان برده است، اظهار کرد: تدوین و تحقیق این مستند بیشترین زمان را از من گرفت. من دغدغه ابراهیم منصفی را داشتم. به ویژه آنکه دیدم نسل جدید مشغول بازخوانی آثار ابراهیم منصفی است. در بندرعباس و هرمزگان خانه‌ای نیست که صدای ابراهیم منصفی از طریق یکی از جوان‌های آن خانه نیاید. همه گیتار به دست آهنگ‌ها و ترانه‌های ابراهیم منصفی را یاد می‌گیرند. اینکه موسیقی منصفی بدین گونه به نسل بعد از خود منتقل می شد، ثبت روایت زندگی‌اش را برایم ضروری کرد.

فریدی ادامه داد: اگر ابراهیم منصفی ترانه‌سرایی بود که تا این حد صدای خود را به نسل بعد نمی‌رساند، شاید اینقدر اهمیت پیدا نمی‌کرد. متاسفانه ایشان در زمان حیات خود آنگونه که باید شناخته نشد مانند بسیاری از هنرمندان عمیق و محجوب دیگر که چندان اهل ابراز خود نیستند و تریبون زیادی ندارند، اما در خلوت خود خلق فراوان می‌کنند.

چی چکا

وی با اشاره به اینکه از بیش از 10 سال کنجکاو زندگی منصفی بوده و شروع به ضبط صدای اطرافیان ابراهیم منصفی کرده است، عنوان کرد: کار من پژوهش موسیقی بود. می‌گشتم و موزیسینه‌ای ناشناس را پیدا می‌کردم. همچنین همیشه آرزو داشتم آداب و رسوم و فرهنگ آبا و اجدادیم را به گونه‌ای ثبت کنم. متوجه شدم که سال‌ها تحقیق‌ و کنجکاوی‌های من به نتیجه ای رسیده و کاملا بستر برای فیلمسازی آماده است.

کارگردان مستند «چی چکا قصه شب» در جواب به این سوال که تا چه اندازه این مستند برخواسته از حکایت جادوی جنوب است، مطرح کرد: شما اگر فقط دریای جنوب را که به اقیانوس وصل است تصور کنید که به اقلیمی می‌رسد، دارای تاریخچه‌ای عجیب و تلفیق فرهنگ‌های مختلفی به لحاظ موسیقی، فرهنگی و نژادی است، آنگاه متوجه جادوی دریا می‌شوید که نمی‌توان آن را دست کم گرفت. جادوی جنوب بیشتر از دریایی می‌آید که دارای تلاطم و جذر و مد است. مردمان این منطقه نیز این ویژگی متلاطم را دارند.

فریدی درباره انتخاب نام «چی چکا قصه شب» برای این مستند گفت: چی چکا خود به معنای قصه شب است. آن قصه‌ای است که مادران و پدران برای بچه‌های خود قبل از خواب تعریف می‌کنند. این قصه‌ها گاهی با ترانه هم همراه است و یک نوع لالایی قصه‌گون است. قصه ابراهیم منصفی نیز واقعا قصه شب است و من این فیلم را تقدیم به کودکان هرمزگان کرده‌ام. البته اگر کسی به تماشای فیلم بنشیند، شاید در وهله‌ی اول بگوید که این فیلم که برای بچه‌ها نیست اما به نظر من این فیلم برای هر سنی است.

وی ادامه داد: بچه‌ها با این فیلم ارتباط برقرارمی‌کنند، چراکه این فیلم سرشار  از کودکان و بازی‌هایشان، حیوانات و حشرات، گل و گیاه و رنگ و موسیقی است. در ضمن در کنار این جذابیت‌ها بچه‌ها به تاریخچه دیارشان نیز وصل می‌شوند. نیت من از ساخت مستند همین بود. اگر حتی یک کودک کنجکاو از طریق این فیلم به تاریخچه دیارش وصل شود، من کار خود را انجام داده‌ام. 

کارگردان مستند «چی چکا قصه شب» در پاسخ به این پرسش که آیا باز هم این فضا را تجربه خواهد کرد که برای دیار خود فیلم بسازد، اظهار کرد: این فیلم را در دیار مادری خود ساخته‌ام. امیدوارم برای دیار پدری خود نیز فیلم بسازم. در کل من به کار بر فیلم‌ها و مستندهای مردم‌نگار، به ویژه آن‌هایی که موسیقی در آن آثار دخیل است، بسیارعلاقه‌مندم. همچنین فیلم‌های قبلی را‌ که ساخته‌ام  زندگی در جاده، ده و روستا است و معمولا قصه مردمی را روایت می‌کنم که  لزوما شهره نیستند بلکه مثل خیلی از ما مشغول گذران زندگی هستند اما قصه‌ها دارند. من از زندگی در سفر و جستجوگری لذت می‌برم به همین دلیل فیلم‌هایم هم از دل همین روش زندگی در می‌آیند.

فریدی با اشاره به اینکه «چی چکا قصه شب» فیلمی کاملا مستقل است، خاطرنشان کرد: بودجه این فیلم مردمی است. من با یک دوربین ساده و دستگاه ضبط کوچک کار را آغاز کردم و با اتوبوس، دوچرخه و گاهی پیاده سفر و تصاویر و صداها را ثبت می‌کردم. فیلمبرداری این مجموعه در طول سال‌های متمادی انجام شده و به همین دلیل کار زمان برده است. بعد از اتمام تصویربرداری زمانی که تدوین کار تمام شد، متوجه شدم بودجه‌ای باقی نمانده است که بخواهم برای پساتولید کار خرج کنم. فیلم نیاز به تصحیح صدا و صداگذاری داشت به ویژه  که درباره به موسیقی است. نیاز به تصحیح رنگ داشت چون از تصاویر بسیار متفاوت آرشیوی استفاده شده که باید به هماهنگی می‌رسیدند، که همه این مراحل نیازمند بودجه است. زمانی که با این مشکل مواجه شدم فیلم‌ را داخل کشوی میز گذاشتم و برای مدتی نتواستم کار را ادامه دهم که این هم یکی از مهمترین دلایلی بود که ساخت فیلم به طول انجامید. تا روزی یکی از دوستانم ایده داد که از حمایت مردمی استفاده کنم. این اتفاق در حال حاضر در جهان به راه افتاده و باب شده است و فیلمسازان و هنرمندان مستقل بسیاری از این راه استفاده می‌کنند، یعنی طرح خود را به مردم ارایه می‌دهند و هرکس به موضوع علاقه دارد به کمک فیلمساز می‌آید.

کارگردان مستند«چی چکا قصه شب» تاکید کرد: می‌توانم بگویم بودجه پساتولید به صورت قطره قطره از دل علاقه‌مندان و مخاطبان این مستند تامین شد.من به هر فردی که امید و آرزوی خود را از دست داده است و فکر می‌کند دیگر راه چاره‌ای برای پیشبرد پروژه‌ خود ندارد، به ویژه در دنیای امروز که مشکلات اقتصادی گریبان اکثریت را گرفته است، پیشنهاد می‌کنم که از این طریق استقلال خود را حفظ کند و کار خود را به سرانجام برساند. آن زمان حدود 800 ایمیل به دست من رسید. علاوه بر اینکه پروژه به سرانجام رسید، من دوستان نازنینی از این طریق پیدا کردم. در تیتراژ فیلم یک فهرست طولانی از افرادی که در این راه به من کمک کرده‌اند، دیده می‌شود.

فریدی درباره اینکه آیا ابراهیم منصفی ترانه‌هایش را به تنهایی نوشته است یا دوستان در آن دخالتی داشته‌اند، تصریح کرد: تقریبا تمامی ترانه‌ها را خودش نوشته بود اما در زمینه آهنگسازی دوستانش به او کمک کرده‌اند. ترانه‌های ابراهیم منصفی بخش قوی کار او محسوب می‌شود و در آهنگسازی چند آکورد گیتار را بیشتر استفاده نکرده است و اگر دوستان موزیسین مانند مسعود پاکدامن علی علوی و... به یاری ایشان نمی‌آمدند موسیقی آن پیچیدگی لازم را پیدا نمی‌کرد و بسیار ساده می‌بود.

وی افزود: ابراهیم منصفی در همان محله‌ای زندگی می‌کرد که مادر و مادربزرگم من آنجا می‌زیستند. ایشان از دوستان صمیمی دایی‌ام و دایی مادرم بوده و در خانه مادربزرگم رفت و آمد داشته است. پیدا کردن یاران و دوستان ابراهیم منصفی برای من دردسر نبود اما برای پیدا کردن موسیقی‌ها، دست نوشته‌ها، عکس‌ها و فیلم‌های ایشان با مشکل بیشتری مواجه شدم چراکه می‌توان گفت تقریبا اسناد مربوط به ایشان پراکنده و جمع آوری و به سرانجام رساندشان سخت بود، که در راه یارانش حسن کرمی، حسام نقوی و ... تلاش‌های بسیاری کرده اند.

فریدی در پایان با اشاره به اینکه «چی چکا قصه شب» در حال حاضر در سینماهای «هنروتجربه» روی پرده است، اظهار کرد: این فیلم دارای یک صفحه در فضای مجازی است  chicheka_movieکه آنجا ساعت و مکان اکران این فیلم در سینماهای را اعلام می‌کنم. من امید دارم تا زمانی که این فیلم روی پرده است مردم به دیدن آن بروند چراکه تاثیر تماشای این فیلم روی پرده سینما به گونه دیگری است. اکران آنلاین مرحله بعدی است که فیلم حتما در آنجا نیز نمایش داده خواهد شد.

 

ارسال نظر