تماس با ما درباره ما
کد خبر: 1201

مستند بی‌خاصیت ارزشی ندارد

سینماآنلاین: کارگردان مستند «میوه‌ها روی درخت مانده‌اند» معتقد است:کشاورزی استاندارد می‌تواند فرصت مهمی برای ما باشد.در حال حاضر ۴۰ درصد اشتغال ایران غیر از استان تهران وابسته به کشاورزی است و ۹۰ درصد اقلیم‌های دنیا را در ایران داریم اما صنعت کشاورزی ما متاسفانه به دلایل مختلف، صنعتی عقب‌مانده است.

علی خسروی: 90 درصد اقلیم‌های دنیا را داریم اما در کشاورزی عقب‌مانده هستیم

سینماآنلاین_پرستو خلعتبری: مستند «میوه‌ها روی درخت مانده‌اند» ساخته علی خسروی‌ و اولین مستند پژوهشی در حوزه کشاورزی است که به دلایل عقب‌ماندگی صنعت کشاورزی در ایران می‌پردازد. به همین بهانه گفت‌و‌گویی داشتیم با علی خسروی کارگردان این مستند پژوهشی که در ادامه می‌خوانید.  

چرا این موضوع را برای ساخت مستند انتخاب کردید؟

به عنوان یک مستندساز احساس وظیفه کردم که باید در مورد اقتصاد ایران فیلم بسازم و سال ۹۲ فیلم «آرزوی استخدام» و بعد از فیلمی در مورد فروش نفت ساختم. می‌خواستم ببینم اقتصاد ایران چه مزیت‌هایی دارد و این شد که رسیدم به موضوع کشاورزی.‌ ما در ایران۱۲ هزار سال سابقه کشاورزی داریم و این صنعت به دلیل اینکه تولید غذای یک کشور را انجام می‌دهد استراتژیک و مهم است. اگر صنعت غذای ما دچار تحریم شود چیزی برای از دست دادن نداریم. بنابراین ما به دنبال دلایل عقب‌ماندگی این صنعت شروع به تحقیق برای ساخت این مستند کردم. چراکه یک کشاورزی استاندارد می‌تواند فرصت مهمی برای ما باشد.در حال حاضر ۴۰ درصد اشتغال ایران غیر از استان تهران وابسته به کشاورزی است و ۹۰ درصد اقلیم‌های دنیا را در ایران داریم اما صنعت کشاورزی ما متاسفانه به دلایل مختلف، صنعتی عقب‌مانده است. یک سال تحقیق کردم، دو سال تولید و یک سال پس تولید طول کشید. در ۱۵ شهر ایران و دو ‌کشور ترکیه و هلند فیلم را ساختیم.

با چه چالش‌هایی مواجه شدید؟

برای مستندساز، فیلم منتقدانه ساختن آسان است اما ما می‌خواستیم راهکار ارائه بدهیم. چالش اول این بود که پژوهش به سمتی برود که راهکار بدهیم. چالش دوم این بود که ما نتوانستیم هیچ فیلم مستند مهمی از آرشیو صدا و سیما به دست بیاوریم که با این همه قدمت کشاورزی در ایران برای من عجیب بود که تاکنون فیلمی در این مورد ساخته نشده است.

 

**مسئولین پاسخگوی موضوعات چالشی نبودند

 

شما در این فیلم از قاچاقچی‌ها و دلال‌ها می‌گویید از طرف این آدم‌ها با سنگ‌اندازی مواجه نشدید؟

در کرمان ما در حال ساخت بودیم که دعوایی بین ما و دلالان اتفاق افتاد که در فیلم هم هست. در بسیاری از موارد پنهان می‌شدند تا فیلم نگیریم. سنگ‌اندازی اصلی این بود که مسئولین زیربط در مورد قاچاق، دلال و موضوعات چالشی برای پاسخگویی حاضر نشدند. مثلا ما دوست داشتیم در مورد باقیمانده سموم روی میوه‌ها تحقیق کنیم اما دوتا از معتبرترین آزمایشگاه‌های ایران حاضر به مصاحبه نشدند. گفتند ما حرف‌هایی می‌زنیم که برای ما و فیلم شما بد می‌شود. مصاحبه‌های بسیاری به این شکل لغو شد. امیدوارم در کار بعدی مستندی در مورد امنیت غذایی در ایران بسازم.

بعد از پخش واکنش مسئولین و مردم چه بود؟

برخی از مسئولین گفتند چرا با ما مصاحبه نکردید این چون اولین مستند در حوزه کشاورزی است حضور ما هم الزامی بود در حالی که ما درخواست داده بودیم اما آن‌ها حاضر به مصاحبه نشدند و شاید فکر کردند مستند ما ضعیف یا سیاسی می‌شود.‌ حسام‌الدین آشنا؛ مشاور رئیس جمهور در رونمایی خیلی خوب از فیلم صحبت کرد و به آن لقب سیاستی و استراتژیک داد. استقبال مردم هم خوب بود برخی تیزرهای ما بیش از ۵۰ هزار بازدید را در فضای مجازی داشت و نظر می‌دادند چون درد مشترک است. همه ما به نوعی کشاورز زاده‌ایم و این شغل اول ایرانیان بوده است.

 

**خام فروشی نفت بزرگ‌ترین مشکل اقتصاد ایران است

شما زمان زیادی را صرف تولید این مستند کردید، اگر بخواهید به بزرگ‌ترین مشکل در حوزه کشاورزی اشاره کنید چه می‌گویید؟

بزرگ‌ترین مشکل این است که کشاورزی اولویت اقتصاد ایران نیست و نفت اولویت است. همچنین بزرگ‌ترین معضل اقتصاد ایران خام فروشی نفت است. دولت اجازه ندارد با خام فروشی نفت آیندگان را از این نعمت محروم کند. فروش نعمت خدادادی باید هزینه زیرساخت بشود نه درآمدهای جاری دولت! این کار دولت‌ها را تنبل می‌کند و یکی از مهم‌ترین مزیت‌های ما که می‌تواند جایگزین نفت بشود، کشاورزی است. کافی است خودمان و کشورهای همسایه را سیر کنیم و این درآمد هنگفتی به همراه دارد اما نمی‌توانیم این کار را کنیم چون باقی‌مانده سموم داریم، به صرفه نیستیم و غیره. کشاورزی الان پرسود نیست امیدوارم شرکت‌های دانش بنیان وارد این فضا شوند. برای بهبود اقتصاد ایران باید یک‌سری سیاست‌ها و نگاه‌های کلان عوض شوند. ‌کشتورزی حتی مورد توجه رهبر هم است. قسمت هفتم ما در مورد ترکیه است که رتبه هفتم کشاورزی دنیا را دارد اما ما رتبه‌هایمان را از دست می‌دهیم.

 

**مستند بی‌خاصیت ارزشی ندارد

شما در مستند به موضوع هدررفت پنهان آب با تولید محصولاتی مثل هندوانه هم پرداختید در این مورد توضیح بدهید.

هر هندوانه ۲۵۰ لیتر آب مصرف می‌کند اما با قیمت مثلا هزار تومان به فروش می‌رسد. چرا ما انقدر به تولیداتمان بی‌توجهیم؟! مشکل آب ایرادی اساسی است. اتفاقا ما کشور کم آبی نیستیم بلکه هدررفت بسیاری داریم و مدیریت منابع آبی در کشور ما ضعیف است. در کشاورزی سنتی مدیریت آب در زیر زمین و قنات‌ها انجام می‌شد چون ایران کشوری گرم است. ما روز به روز این آن‌ها را از دست می‌دهیم. زمانی که فیلم را در دانشگاه تهران نمایش دادیم، از مجلس، وزارت صمت و دیگر ارگان‌ها آمده بودند و من گفتم هیچ چیز برای مستندساز لذت‌بخش‌تر از این نیست که فیلمش جریان‌ساز شود. مستند بی‌خاصیت ارزشی ندارد. به خصوص در این شرایط کشور مستندسازها باید به میدان بیایند و مشکلات را مطرح و کارشناسی کنند.

چرا فیلم‌های مستند آنطور که باید دیده نمی‌شوند، مستند خوب نمی‌سازیم یا تبلیغات درست نداریم؟

هر دو، ما مستندسازها به سمت مسائل استراتژیک و کاربردی نمی‌رویم. در حالی که مستند باید راهگشا باشد. در مقابل مستندهای خوبی هم هستند که در پخش مشکل دارند. خوشبختانه مستند ما از این جهت مشکلی نداشت. هم گروه پژوهش ۲۰ تا ۳۰ نفره ما در طی چهار سال سعی و تلاش کردند و هم سازمان اوج در پخش کمک خیلی خوبی کرد.

اگر نکته‌ای باقی مانده بفرمایید.

رسانه‌ها به جریان‌سازی و دیده شدن فیلم‌های مستند کمک خوبی می‌کنند. اما رسانه‌های خوب کم هستند که دغدغه‌مند به دنبال موضوع درست می‌گردند و آن را هدف قرار می‌دهند. بخشی از پخش یک مستند هم رسانه‌ها هستند.

 

ارسال نظر